حامد کرزی با فراخواندن اعضای شورای ملی، قوه قضائیه و کابینه، در سخنانی که توسط رئیس مجلس نمایندگان سخنان تاریخی عنوان شد، مسائلی را مطرح کرد که برخی از آن مسائل حرف های تازه ای بودند و انتظار می رود تا مقدمه ای برای تصامیم بزرگ و اقدامات متهوّرانه از جانب رئیس جمهور باشد.
معضلات موجود از زبان کرزی:
نظام موجود با اعتراف صریح آقای کرزی از چند معضل رنج می برد:
1 - ادارات دولتی با معیارها و ساختارهای قومی پیش می رود و قومگرایی، گروه گرایی، ولایت گرایی و... داد مردم را درآورده است
2- در تمامی مشکلات و معضلات موجود، با وجود آنکه مردم افغانستان تحمل کرده اند اما دولتمردان اعم از رئیس جمهور، اعضای کابینه، دستگاه قضایی، شورای ملی، و مقامات محلی مسئول و مقصرند
3- دخالت خارجی ها همواره وجود داشته و این دخالتها اجتناب ناپذیر است و در این حالت، ما مزدور بیگانه شده ایم و وطن را خود ما بر باد داده ایم. - منظور آقای کرزی احتمالاً برخی مهره های دولتی و برخی سیاستمداران می باشد-
4- یکی از موارد ناامن شدن شهرها این است که دولتمردان تفنگداران زیادی را به همراه خود می گردانند چون این افراد عزت خود را در داشتن تفنگدار بیشتر و موتر زیادتر می بینند.
5- فساد در کشور و در میان اراکین، وجود دارد. یکی از عمده ترین عوامل فساد در افغانستان، غرب و امریکاست؛ به این دلیل که قراردادهای اقتصادی و پروژه های خود را با اراکین دولتی و اقارب آنها منعقد می کنند و این باعث می شود که آنان مطیع رئیس دولت نباشند
تهدیدهای موجود از زبان کرزی:
آقای رئیس جمهور در سخنان خود تهدیدهایی را مطرح کرد:
1- تجزیه افغانستان: آقای کرزی بدین باور است که برخی کشورها و عناصر در صدد تجزیه افغانستان هستند. وی خاطره ای از زبان مارشال فهیم را مثال داد که یک مقام از کشوری همسایه- که وی جرئت نکرد از آن کشور نام ببرد- به فهیم پیشنهاد تجزیه افغانستان را داده است.
همچنین، یک مقام مجهول الهویه طالبان از زبان مقامات پاکستانی پیشنهاد گرفتن حاکمیت ولایات جنوبی را با مشارکت پاکستان و برخی کشورهای غربی دریافت کرده است اما در هر دو مورد، هم فهیم و هم عنصر طالبان از پیشنهاد تجزیه کشور خودداری کرده اند.
2- رسانه های افغانستان، آزادی داخلی داشته اند اما از خارج آزاد نشده اند. از سخنان رئیس جمهور برخی رسانه ها نیز به عنوان یک تهدید استنباط می شد.
3- افغانستان همیشه دستخوش دسیسه خارجی ها بوده و خواهد بود. از نظر آقای کرزی وابستگی به نیروهای خارجی امری نکوهیده است؛ وی گفت که از این به بعد سنگ به شکم می بندیم، کاه می خوریم اما خود را قوی می سازیم و روی پای خود می ایستیم
4- نفس سال 2014 : آیا بعد از سال 2014 به سمت ترقی خواهیم رفت یا به دست خودمان کشور را خراب خواهیم کرد؟
5- پاکستان و ایده سیاستمداران آن که گفته اند شما کشورتان را آباد نمی توانید و دوباره به کشور ما بر می گردید
6- پول هایی که برخی مقامات و اراکین از خارج می گیرند و این باعث عدم پاسخگویی و تمکین آنان به رئیس جمهور و نظام است.
برنامه های جدید کرزی:
آقای کرزی در میانه سخنان خود بعد از تبیین معضلات و چالش ها پرسید چه باید کرد؟
وی در پاسخ خود گفت که باید دولتی قدرتمند ساخت وی گفت:
1- نیروهای امنیتی ما اعم از پولیس و ارتش و امنیت ملی ما ترقی کنند و غیر سیاسی باشند. ما باید با یا بدون کمک خارجی، متکی به خود شویم و پولیس و اردوی خود را تقویت کنیم.
2- خویش خوری و قومگرایی را اصلاح کنیم؛ ادارات ما نباید قومی، گروهی و سمتی باشند
3- ظواهر تفنگ را در شهرها کم کنیم
4- حکام محلی و مقامات دولتی باید با مردم بیشتر در تماس شوند
5- تلفات نیروهای نظامی ما روزانه به 20 – 25 نفر افزایش یافته؛ مقامات باید به خانواده های شهدا توجه جدی نمایند
6- رسانه ها آزادانه از دولت انتقاد کنند اما خود را از بند خارج رها کنند؛ برای تحکیم وحدت ملی، نشر فرهنگ و عنعنات ملی و خوبیهای فرهنگی ما تلاش کنند
7- اختلاس کنندگان و مفسدان مورد پیگرد قرار گیرند، قضایایی نظیر کابلبانک مورد تعقیب جدی قرار گیرد
انگیزه های کرزی از برپایی نشست مشترک:
آقای کرزی در نشست مشترک، فقط با استماع سخنان تشریفاتی رئیس مجلس نمایندگان و شنیدن دعای خیر نماینده مجلس سنا، سخنان خود را گفت و بدون شنیدن نظر، مشورت و بحث اضافی، مجلس را پایان داد و رفت.
اهداف ظاهری رئیس جمهور چنین بود:
1- بهبود حکومتداری، بهبود کار ادارات دولتی، مبارزه با فساد اداری
2- درگیر ساختن قوای سه گانه در موضوع محو فساد، ایجاد هماهنگی بیشتر میان سه قوه
3- جلب اعتماد کشورها و دونرهای خارجی که اخیراً بخاطر شیوع گسترده فساد در ادارات، به دولت افغانستان اخطار جدی داده بودند؛
4- نمایش قدرت در صحنه سیاسی و جلب اعتماد نیروهای داخلی؛
5- پذیرفتن مسئولیت بخشی از نواقص و کم کاری های حال و گذشته
6- آقای کرزی به خارجی ها فهماند که می توان بدون آنها نیز ماند و زندگی کرد
شاه بیت غزل کرزی:
1- آقای کرزی گفت: هرکاری که می کنیم باید شورای ملی تأیید کند... وی این جمله را پس از تبیین اوصاف شرایط و سال 2014، لزوم آمادگی ها برای تغییرات لازمه و... بیان داشت.
2- رئیس جمهور گفت: برای داشتن اداره ای پاک، کار را آغاز می کنیم؛ کسی از من دلخور نشود!
3- وی گفت: همه بدانند که دیگر، کسی از این خاک رفتنی نیست... برای آینده افغانستان پلان داریم.
4- حامد کرزی با جدیت گفت که تا حالا مصلحت گرا بودم اما دیگر نیستم
فرار رو به جلوِ کرزی با گامهایی بزرگ:
از لابلای فرمایشات و نیز تحرکات اخیر رئیس جمهور کرزی، می توان کنه و عمق تفکرات و برنامه های ایشان را چنین استنباط کرد:
1- آقای کرزی نشان داد که در پی ماندن در قدرت است؛ سال 2014 نمیتواند لزوماً سال پایانی حاکمیت وی باشد. ایشان گزینه هایی در ذهن خود دارند که می تواند بقای ایشان در ریاست را پس از سال 2014 نیز تضمین کند. احتمالاتی نظیر تشکیل لویه جرگه سنتی به بهانه عدم وجود شرایط برگزاری انتخابات، عدم وجود امنیت در نیمی از افغانستان، مصالح ملی و... با هدف تمدید ریاست جمهوری.
البته یکی از احتمالات هم این است که آقای کرزی از مدل روسیه در تداوم قدرت خود بهره گیری نماید؛ یعنی ایشان نقش پوتین روسیه را در کابل ایفا نماید و در یک دوره خلأ پنجساله از فردی معتمد خود حمایت نماید تا بتواند بازهم به قدرت بازگردد. وی گفت که هم شرایط حال را درک می کنیم و هم برای آینده برنامه داریم.
2- بعنوان یکی از احتمالات، آقای کرزی درصدد سختگیری و اعمال فشار بر مخالفین و منتقدین و نیز محدود کردن فضای رسانه ای و سیاسی است. یکی از بهانه های این امر فضای امنیتی و سیاسی موجود است؛ اشاره ای که به بحث رسانه ها و نیز مشکلات امنیتی موجود داشت. آقای کرزی به نوعی غیرمستقیم به منتقدین و رقبای سیاسی خود نیز اخطار داد
3- رئیس جمهور در صدد پاکسازی عناصر مفسد از درون دولت است، عناصری که وجهه رئیس جمهور را به شدت لطمه زده اند و باعث بدنامی نظام و افزایش انتقادها و اعمال فشار خارجی بر دولت شده اند. به هر میزان که اداره موجود به سمت اصلاحات و سالم سازی پیش برود، وجهه رئیس جمهور بیشتر در بین مردم ترمیم خواهد شد و ضریب توفیق وی در پیاده کردن برنامه های آینده اش را افزایش خواهد داد.
به هر حال، سخنان رئیس جمهور کرزی در شورای ملی، نشان از تصمیم کلان وی و عزم جدی ایشان در ایجاد تغییراتی می دهد که متضمن نیکنامی وی شود. با توجه به تحرکات بزرگ اپوزیسیون سیاسی دولت در میان هواداران مردمی شان، انتقادات تند و تیز رهبران سیاسی از نظام موجود، انتقادات آشکار و تند کشورها کمک کننده به افغانستان از وجود فساد و لزوم اصلاحات، عزم راسخ آقای کرزی بر بقای در قدرت چه از طریق تداوم حاکمیت و چه از طریق حفظ اتوریته و اقتدار ملی خود در آستانه نشست بزرگ منتقدین نظام در پاریس می تواند تمامی مسائل موجود را ولو در کوتاه مدت تحت الشعاع قرار دهد و یکبار دیگر قدرت آقای کرزی از منظر اقتدار یک رئیس جمهور نمایان گردد.
با توجه به عدم شراکت مسئولین و نمایندگان نهادها در نشست سه قوه، می توان گفت که آقای کرزی مانور بزرگی را به نمایش گذاشت که قطعاً نتایج مهمی را نیز در قبال خواهد داشت.
